Opening 'De kast van Understanding America'

Op 3 november worden in de VS de “Midterm verkiezingen” gehouden. Een spannend moment voor de VS en de wereld. Blijft de Amerikaanse democratie overeind? Krijgt Trump het mandaat om zijn MAGA beleid verder door te voeren, of moet hij inbinden?
 
Dit jaar, 2026, bestaan de Verenigde Staten van Amerika 250 jaar. Reden tot viering -- of verzet? Propaganda -- of protest? Van het begin zat Amerika gevangen tussen haar hoge idealen en een weerbarstige werkelijkheid. Door de eeuwen heen hebben vooral Amerikaanse schrijvers, kunstenaars, musici, fotografen en filmmakers hun land en cultuur de maat genomen. Zo ontstond er in Amerika een kunstzinnige koers van meedogenloze zelfkritiek. Hoe helpen deze “tegendraadse” Amerikaanse stemmen ons om “Amerika” beter te begrijpen?
 
Om een antwoord te krijgen op deze vraag, en het huidige Amerika te duiden, heeft Bibliotheek Gelderland Zuid de sectie Amerikanistiek van de Radboud Universiteit gevraagd een speciale boekenkast te vullen in het kader van het project ‘communities en collectioneren’.
 
Opening 14 oktober
Op 14 oktober wordt De kast van Understanding America officieel geopend met een programma in Bibliotheek Mariënburg. De kast blijft daar vervolgens een aantal maanden staan, om uiteindelijk de collectie op te nemen in de reguliere collectie van Bibliotheek Gelderland Zuid.

Emeritus hoogleraar American Literature and American Studies Hans Bak opent de avond met een korte lezing over het idee achter de boekenkast van Amerikanistiek, en hoe de collectie als verzameling Amerikaanse “tegenstemmen” tot stand is gekomen. Hij zal daarbij nader ingaan op de populaire protest poëzie van de jonge Afro-Amerikaanse dichter Amanda Gorman, die zich in haar gedichten fel keert tegen het beleid van Trump. 
Peter van der Heiden, politicoloog en universitair docent American Studies aan de RU, geeft vervolgens de lezing Van Barbarella tot Hanoi Jane. Jane Fonda als de belichaming van ‘Celebrity Protest’. Een lezing over de drijfveren voor en de prijs van politieke stellingname als celebrity. Recent kwam zijn boek Dutch-Americans. Nederlanders die Amerikaanse geschiedenis schreven uit, ook opgenomen collectie van de 'De kast van Understanding America'!
Het koor Audite Nova verzorgt deze avond het muzikaal intermezzo; zij zingen een voorproefje uit het programma “We the People”. En natuurlijk is er een feestelijk moment waarop de kast onthuld wordt.
 
Meer informatie over de lezing Van Barbarella tot Hanoi Jane.
Jane Fonda als de belichaming van ‘Celebrity Protest’ van Peter van der Heiden: Celebrity protest kent een lange geschiedenis. Waren het in vroeger eeuwen vooral schrijvers en dichters die maatschappelijke of politieke misstanden aan de kaak stelden (denk aan Charles Dickens en Harriet Beecher Stowe), sinds de opkomst van Hollywood en de echte celebrities zien we muzikanten en acteurs hun bekendheid inzetten om te protesteren. Eén van de boegbeelden daarvan was en is Jane Fonda. Deze actrice begon haar carrière als een sexy starlet in Barbarella en was zelfs kort Miss Army Recruiting, waarbij ze haar bekendheid en uiterlijk inzette om jonge Amerikanen de militaire dienst in te lokken. Al snel ontwikkelde ze zich tot het uithangbord van de anti-Vietnamoorlogsbeweging, een activisme dat ze haar hele leven zou behouden. En dan was ze ook nog eens van (verre) Friese komaf.

Deze avond is onderdeel van het Amerika-programma Woodstock aan de Waal

Foto Peter van der Heiden door Dirk-Jan van Dijk